hét overzicht voor asfaltmengsels in de wegenbouw

Toelichting

Rafeling is het verlies van steentjes uit het asfalt- oppervlak doordat de hechting tussen het bitumen en de steentjes verminderd.

Het begint met het verlies van enkele steentjes, waarna steeds meer steentjes loslaten. Het leidt uiteindelijk in het ontstaan van gaten.

Rafeling kan optreden in de deklaag zelf, maar ook in de oppervlaktebehandeling

Als rafeling niet tijdig wordt hersteld, kan rafeling overgaan in grotere schades, die leiden tot hogere onderhoudskosten.

- Oorzaak

- veel wringend zwaar verkeer bij bijvoorbeeld uitrit van bedrijf
- lang vochtig of nat blijven door schaduw door bomen of te hoge bermen
- onvoldoende verdichting bij aanleg
- te veel holle ruimte bij aanleg
- te weinig bindmiddel in asfaltmengsel
- ongunstige korrelopbouw van asfaltmengsel
- te hard en bros bindmiddel in asfaltmengsel
- slechte hechting in naad van naast elkaar aangebrachte asfaltlagen
- onvoldoende homogeen asfaltmengsel (PR) bij bereiding in asfaltcentrale
- ontmenging van asfaltmengsel tijdens transport van asfaltspecie
- zuurgraad van mineraal aggregaat
- vuil of andere verontreinigingen in mineraal aggregaat
- te snelle afkoeling bij walsen door sterke wind of regenbui
- te lage of te hoge verwerkingstemperatuur bij aanleg
- slechte weersomstandigheden bij aanleg
- afnemende bindmiddelkracht door zuurstof en UV-licht (veroudering)
- water dringt via kleine haarscheurtjes binnen en drukt bij vorst steentjes los
- verkeerde samenstelling van het mengsel
- herhaalde wielpassages, die bindmiddel aantasten (moeheid).

- Schade

- ontstaan van kale plekken of gaten
- minder stroefheid van wegdek
- losliggende steentjes op wegdek.
- gevaarlijk plasvorming op wegdek
- meer geluidsoverlast en trillingen voor leefomgeving en weggebruikers
- naderen einde levensduur van de deklaag
- verkeersonveiligheid van gebruiker

Onderhoudsmaatregel bij lichte rafeling:

Verjongingsmiddel

Onderhoudsmaatregel bij matige rafeling:

Oppervlakbehandeling

Slembehandeling

Onderhoudsmaatregel bij ernstige rafeling:

Deklaag vervangen

Remix

Repave

Schadebeeld Scheurvorming en Craquelé

Toelichting

Scheurvorming is het beschadigen van asfalt door het ontstaan van barsten of scheuren. Ze kunnen zowel in lengterichting als dwarsrichting voorkomen.

De scheuren kunnen door en door, bovenin of onderin aanwezig zijn. Scheuren van bovenaf onstaan veelal door de veroudering van de deklaag. Scheuren die ontstaan vanuit de onderlaag ontstaan door vermoeiing.

Zonder het direct uitvoeren van onderhoud kunnen kleine scheurtjes snel doorgroeien tot grotere schade.

Craquelé is een ernstige combinatie van langsscheuren en dwarsscheuren met onregelmatige veelhoeken. De scheuren zijn veelal door en door.

Normale scheurvorming ontstaat aan het einde van de (structurele) levensduur van een asfaltverharding en is een duidelijk signaal dat de constructie is bezweken.

- Oorzaak

- te zware verkeersbelasting voor de constructie
- herhaaldelijk remmend/optrekkend zwaar verkeer (uitrit)
- reflectiescheuren vanuit de fundering
- scheurdoorslag vanuit de onderliggende asfaltlagen
- scheuren door hoogteverschillen in fundering (bloemkooleffect)
- veroudering van de deklaag (einde levensduur)
- ernstige temperatuurwisselingen (uitzetten en krimpen)
- losliggende lagen in de constructie
- onjuiste mengselsamenstelling van het asfalt
- uitdroging van de ondergrond door bijvoorbeeld bomen
- verlaging van de grondwaterstand
- slechte verdichting van het asfalt
- te weinig draagkracht van de fundering
- verzakkingen van de ondergrond
- verlies draagkracht van fundering of zandbed
- te weinig of te harde bindmiddel in asfalt (stug asfalt)
- onvoldoende homogeen asfaltmengsel (PR)
- vochtindringing in onderliggende lagen
- slechte verbredingsconstructie
- opdooi na winterse perriode (bij ‘natte’ fundering)
- te smalle verharding, waardoor veel belasting in hetzelfde spoor

- Schade

- verminderd draagvermogen van de rijbaan
- naderen einde levensduur van de deklaag of totale rijbaanconstructie
- verkeersonveiligheid weggebruikers
- kans op uitbreken van stukken asfalt
- achteruitgaan van rijcomfort voor weggebruiker
- rijbaanconstructie is bezweken

Onderhoud bij lichte scheurvorming (< 5 mm):

Slembehandeling

Onderhoud bij:

- ernstige scheurvorming (> 5 mm)
- craquelé:

Scheurvulling

Deklaag vervangen (eventueel tussenlaag)

Gietasfalt

Overlaging

Volledige vervanging

Schadebeeld Oneffenheden (met eventueel langsonvlakheid)

Toelichting

Oneffenheden zijn schades in vlakheid (verzakkingen en opdrukkingen) in lengterichting. Eventueel in combinatie met vlakheidschade in dwarsrichting.

Het zijn vaak korte of lange golvingen in de weg. Bijvoorbeeld ribbelvorming bij verkeerlichtinstallaties of bloemkooleffect bij 'werkende' hoogovenslakken in de fundering.

Schade door boomwortelgroei met opdrukking van het wegdek wordt ook gezien als oneffenheden.

Ribbelvorming in een opstelvak van een verkeerslichtinstallatie is ook een vorm van oneffenheden. Het kunnen korte of lange golvingen in de weg zijn.

- Oorzaak

- nazakken grondwerk kabels- en leidingensleuf
- ongelijkmatige zettingen in fundering of ondergrond
- onvoldoende verankering van deklaag op tussenlaag
- bloemkooleffect in fundering van hoogovenslakken door spanningen
- schade door boomwortelgroei
- zettingen bij stootplaten van kunstwerk
- herhaaldelijk remmend en optrekkend zwaar verkeer
- onregelmatige verzakkingen of hoogten in het wegdek

- Schade

- scheurvorming bij een opdrukking van het asfalt
- water in verzakkingen
- verkeersonveiligheid weggebruikers
- vermindering comfort voor weggebruiker
- naderen einde levensduur afzonderlijke lagen of totale rijbaanconstructie

Onderhoud bij matige tot ernstige oneffenheden:

Deklaag vervangen (eventueel tussenlaag)

Maken dilatatievoeg in fundering

Vlakfrezen

Volledige vervanging

Overlaging

Onderhoud bij boomwortelgroei (plaatselijk):

Deklaag vervangen (eventueel tussenlaag)

Grindpalen onder fundering

Vlakfrezen

Schadebeeld Dwarsonvlakheid

Toelichting

Dwarsonvlakheid is de schade in vlakheid in het dwarsprofiel van de verharding. Alleen vervormingen van het dwarsprofiel met een lengte van 5 meter en een aaneengesloten karakter worden genoteerd bij dwarsonvlakheid. Voorbeeld is spoorvorming.

Spoorvorming met een steile flank duidt op een vervorming in de bovenste lagen van de rijbaan. Een brede dwarsonvlakheid in de onderste lagen van de rijbaan of fundering.

- Oorzaak

- nazakken ondergrond of fundering bij aansluiting kunstwerk
- nazakken grondwerk kabels- en leidingensleuf
- nazakken van riolering
- nazakken van uitgebreide asfaltstrook
- spoorvorming door herhaalde zware aslasten van zwaar
- verkeer bij hoge temperaturen
- spoorvorming door langzaam rijdend vrachtverkeer
- te hoog percentage aan bitumen
- zeer lage holle ruimte en daardoor overvulling door te veel
- verdichting
- slechte aanbreiding van een verbredingsconstructie

- Schade

- verkeersonveilig door aquaplaning
- vermindering comfort voor weggebruiker
- naderen einde levensduur afzonderlijke lagen of totale rijbaanconstrcutie
- onregelmatige verzakkingen of hoogten in het wegdek
- scheurvorming in wegdek
- water in verzakkingen
- achteruitgaan van rijcomfort voor weggebruiker
- verkeersonveiligheid weggebruikers

Onderhoud bij matige dwarsonvlakheid:

Onderhoud bij ernstige dwarsonvlakheid:

Vlakfrezen

Sporen vullen

Schadebeeld Gaten

Vullen met koud asfalt (tijdelijk)

Toelichting

Gaten in het asfalt ontstaan vooral door een combinatie van veroudering, vocht, vorst en zware verkeersbelasting.

Het proces begint meestal met kleine scheurtjes of rafeling, waardoor water in het asfalt kan doordringen. Wanneer het water bevriest, zet het uit en zorgt het voor grotere scheuren. Dit proces herhaalt zich bij vorst-dooicycli’s, waardoor steentjes uit het asfalt worden gedrukt en gaten ontstaan. Uit craquelé kunnen gaten uit ontstaan.

Voor onderzoeksdoeleinden van asfalt(lagen) worden er kernen uit een asfaltverharding geboord en dichtgezet. Deze gaten kunnen opnieuw open komen te staan. Ze dienen gedegen opgevuld te worden.

-
- Oorzaak

- plaatselijk loslaten van deklaag door slechte hechting met tussenlaag
- boorkernen door verhardingsonderzoeken
- te zware (wringend) verkeersbelasting op de constructie
- herhaaldelijk remmend/optrekkend zwaar verkeer (uitrit)
- reflectiescheuren vanuit de fundering
- vervolgschade door scheurvorming
- scheurdoorslag vanuit de onderliggende asfaltlagen
- veroudering van de deklaag (einde levensduur)
- onjuiste mengselsamenstelling van het asfalt
- uitdroging van de ondergrond door bijvoorbeeld bomen
- verlaging van de grondwaterstand
- slechte verdichting van het asfalt
- te weinig draagkracht van de fundering
- verzakkingen van de ondergrond
- verlies draagkracht van fundering of zandbed
- te weinig of te harde bindmiddel in asfalt (stug asfalt)
- onvoldoende homogeen asfaltmengsel (PR)
- vochtindringing in onderliggende lagen
- opdooi na winterse perriode (bij ‘natte’ fundering)
- rijbaanconstructie is bezweken

- Schade

- vermindering comfort voor weggebruiker
- naderen einde levensduur afzonderlijke lagen of totale rijbaanconstructie
- onregelmatige verzakkingen of hoogten in het wegdek
- verdere scheurvorming in wegdek
- achteruitgaan van rijcomfort voor weggebruiker
- verkeersonveiligheid weggebruikers
- kans op verder uitbreken van naastgelegen stukken asfalt

Boorgaten vullen

Volledige vervanging

Gietasfalt

Schadebeeld Boorgaten

Schadebeeld Randschade

Toelichting

Randschade betreft schade van de vlakheid en scheurvorming die voorkomt in een strook van 0,25 m vanaf de kant van de verharding.

Randschade komt veel voor bij plattelands- wegen met een geringe breedte (minder dan 3,25 m). Dit wordt veroorzaakt door aslasten van de zware landbouwvoertuigen. Ook komt het veel voor bij de overgang van asfalt naar beton bij bushaltes.

- Oorzaak

- vochtig blijven door overgroeien van bermen veroorzaakt rafeling
- matige verdichting aan de randen
- te geringe verhardingsbreedte bij veel landbouwvoertuigen
- niet goed aangebrachte verbredingsconstructie
- slecht draagvermogen van berm (uitgereden bermen)
- slechte afwatering van berm door te hoge bermen
- onvoldoende kantopsluiting
- belasting op de rand door (onderhouds)voertuigen
- verwekende fundering of zandbed

- Schade

- loskomende asfaltbrokken aan rand
- rafeling op zijkanten van het wegdek ter hoogte van begroeiing van gras
- waterindringing in constructie
- afname van draagvermogen van fundering/zandbed
- onveiligheid voor de weggebruiker
- vermindering comfort voor weggebruiker
- naderen einde levensduur afzonderlijke lagen of totale rijbaanconstructie
- onregelmatige verzakkingen of hoogten in het wegdek
- verdere scheurvorming in wegdek
- achteruitgaan van rijcomfort voor weggebruiker
- kans op verder uitbreken van naastgelegen stukken asfalt

Vervangen asfalt aan randen
Aanbrengen grasbetontegels met
fundering naast rijbaan

Bakfrezen asfaltlagen (of deklaag
baanbreeds)
Verbreden fundering
Nieuwe asfaltlagen met wapening

Onderhoud van bermen

Schadebeeld Gladheid

Toelichting

Te weinig stroefheid betekent dat het wegdek onvoldoende wrijving biedt tussen de banden van een voertuig en het wegdek. Een oorzaak hiervan is polijsting. De verkeersveiligheid komt in gevaar.

Polijsting is het onder invloed van het verkeer en aanwezigheid van stof glad schuren van de aggregaat korrels. Wanneer het grootste deel van de aan het oppervlak aanwezige korrels is gepolijst, neemt de stroefheid sterk af omdat de microtextuur is verdwenen.

De gevoeligheid voor polijsting hangt vooral af van het toegepaste aggregaat in het asfaltmengsel. De weerstand tegen polijsting (PSV of polijstgetal) kan per steensoort aanzienlijk verschillen.

Vooral op natte wegdekken leidt te weinig stroefheid tot langere remwegen en verhoogt het risico op aquaplaning en ongevallen.

- Oorzaak

- loskomen van vuil, olie en rubberslijpsel door regenbui na langdurige droogte
- bepaald steenslagtype, zoals 'rood' asfalt, dat gevoeliger is voor polijsting
- polijsting van het mineraal aggregaat door langdurige verkeersbelasting
- glad bitumenlaagje van nieuw wegdek; nog niet afgesleten door autoverkeer
- dichtgereden of vetgeslagen wegdek, zoals bij SMA
- overvulde asfaltmengsels
- zweten van bitumen in asfalt
- spoorvorming, waardoor water in sporen blijft hangen
- onvoldoende textuurdiepte bij nat wegdek
- olie op de weg

- Schade

- verhoogd risico op slippen en/of langere remweg van voertuig
- waterindringing in constructie
- afname van draagvermogen van fundering/zandbed
- onveiligheid voor de weggebruiker

Oppervlakbehandeling

Slembehandeling

Fijnfrezen

Diamantschuren

Planeren

Stralen

Instrooien met scherp zand

Reinigen van het wegdek

Na aanleg asfalt direct afstrooien met
steenslag en inwalsen

Schadebeeld Openliggende lassen

Toelichting

Lassen, zowel dwarslassen als langslassen, zijn openliggende naden tussen twee asfaltlagen. De asfaltlagen zijn niet tegelijkertijd warm tegen warm gedraaid.

Vooral de randen van een reparatievak vertonen vaak lassen.

-Oorzaak

- door temperatuurschommelingen
- matige verdichting
- te snelle afkoeling tijdens walsen bij sterke wind of bui
- plaatselijke ontmenging
- geen warm tegen warm asfalt gedraaid
- geen voegmiddel toegepast bij bakfrezen

- Schade

- vervolgschade, zoals rafeling, door openstaande naden
- water op wegdek
- vermindering comfort voor weggebruiker
- achteruitgaan van rijcomfort voor weggebruiker
- verkeersonveiligheid weggebruikers
- kans op verder uitbreken van naastgelegen stukken asfalt

Scheurvulling

Schadebeeld Vetslaan

Toelichting

Vet is het omhoog komen van het bitumen aan het wegoppervlak door het gedruk van verkeerslasten bij hoge temperaturen.

Het wordt vaak zichtbaar als een zwarte film (een bitumenspiegel).

Het ‘vetslaan’ komt vooral voor SMA, dunne deklagen en gietasfalt.

- Oorzaak

- zware verkeersbelasting bij warm weer bij deklaag/oppervlaktebehandeling
- fouten in mengselontwerp
- verkeerde uitvoering van hoeveelheid van bouwmaterialen
- overvulling als mastiek groter is dan de holle ruimte in de steenfractie
- bitumenuitzetting door warm weer
- te hoog bitumengehalte bij SMA, dunne deklagen, gietasfalt en opp.beh.
- te lage holle ruimte bij vooral AC
- ontmenging van asfaltmengsel door zeer slecht bindmiddel bij warm weer

- Schade

- sterke vermindering van stroefheid door verdwijnen van textuurdiepte
- bitumen aan wegoppervlak
- verhoogd risico op slippen en/of langere remweg van voertuig
- onveiligheid voor de weggebruiker

Oppervlakbehandeling

Instrooien met verhitte steenslag of
scherp zand

Onderhoudsmaatregel oppervlaktebehandeling

Wat is een oppervlaktebehandeling?

Scheurvulling, of voegvulling, is een onderhoudsmaatregel waarbij bestaande kleine zichtbare scheuren in asfalt worden gevuld met een speciale (half)elastisch warme bitumineuze voegvulmassa of gietasfalt. De maatregel wordt overwegend toegepast bij scheurwijdte van 3 tot 8 mm en een maximaal hoogteverschil tussen de scheurranden van 2 tot 3 mm.

Wanneer scheuren niet worden gevuld, kan water doordringen tot de onderliggende lagen. Bij vorst leidt dit tot uitzetting van het water, waardoor stukken asfalt kunnen losraken en grotere schade of gaten ontstaan. Door scheurvulling toe te passen, wordt deze vochtindringing sterk beperkt en de scheurdoorgroei vertraagd. In de praktijk betekent dit: vroeg ingrijpen bij beginnende of matige scheurvorming om versnelde achteruitgang van de asfaltconstructie op termijn te voorkomen.

De scheurvulling wordt handmatig aangebracht en afgestrooid met dunne laag steenslag of split om:.
- om voldoende textuur (stroefheid) te krijgen
- om de vulmassa te beschermen tegen veroudering door ultraviolet licht
- voorkomen dat de automobilist bij tegenlicht door laagstaande zon de scheurreparatie voor belijning aanziet
Met een handrol wordt licht verdicht, waarna overtollig materiaal wordt verwijderd.

Vóórdat tot deze maat regel wordt besloten, moet worden nagegaan wat de oorzaak van de scheurvorming is. Over het algemeen kan deze reparatie alleen worden toegepast bij scheurvorming in de deklaag die niet is veroorzaakt door onvoldoende hechting tussen de lagen of door veroudering. Er kan na beoordeling van de schade worden overwogen om na het vullen van scheuren een oppervlaktebehandeling aan te brengen over de volle breedte van een asfaltweg.

Wat is het doel van een oppervlaktebehandeling?

Door het aanbrengen van scheurvulling wordt voorkomen dat water en vuil de wegconstructie binnendringen. Water en vuil zorgen voor schade. Dit helpt om vervolgschade, zoals vorstschade en versnelde veroudering van het wegdek, te voorkomen. De aangebrachte voegvulling blijft enigszins vervormbaar, waardoor deze kan meebewegen met temperatuurwisselingen en verkeersbelasting zonder direct opnieuw te scheuren.

Bij welke wegen een oppervlaktebehandeling toepassen?

Het kan toegepast worden van wegtype 1 (tijdelijk) tot wegtype 7 (meer structureel), mits het onder goede weersomstandigheden en op de juiste wijze is aangebracht..

Wat zijn de randvoorwaarden voor het toepassne van een oppervlaktebehandeling?

Het aanbrengen van een voegvulling heeft alleen nut als:
- een gedegen restlevensduur van de rijbaanconstructie is aanwezig
- de deklaag mag niet losliggen van de tussenlaag
- de verharding vertoont als geheel nog geen zware constructieve schade
- de aanwezige scheuren zijn niet zeer groot en niet zeer diep
- bewust zijn dat het een tijdelijke maatregel is; een zwaardere onderhoudsmaatregel is nodig als er veel scheuren aanwezig zijn
- na het aanbrengen van de voegvulling kan de rijbaan opnieuw gemiddeld 5 tot 8 jaar mee
- scheurvulling kan alleen bij droge weersomstandigheden zonder vorst worden uitgevoerd
- wegmarkeringen kunnen pas enkele weken na het aanbrengen van de voegvulling worden aangebracht.
- niet goed geschikt waar veel wringend verkeer te verwachten is, zoals kruispunten en opstelvakken bij verkeersregelinstallaties

Hoe lang gaat een oppervlaktebehandeling mee?

De exacte levensduur hangt af van de kwaliteit van de uitvoering en de belasting van het wegdek. Het kan vrij lang meegaan 10 jaar bij weinig verkeer tot 2 jaar bij remmend en optrekkend verkeer bij opstelvakken van verkeersregelinstallaties.

Hoe wordt een oppervlaktebehandeling aanbracht?

Na het schoonmaken van de scheur met een hete luchtlans wordt een bitumineuze voegvullingsmassa in de scheur aangebracht die met steenslag wordt ingestrooid en aangewalst. Afhankelijk van de breedte van de scheur zal het materiaal ook in de scheur zakken waardoor als het ware een T vulling wordt verkregen. Het verbruik aan vulmassa bedraagt, afhankelijk van de scheurbreedte en de textuur van het wegdek, circa 3,5 - 4,0 kg/m2. De hoeveelheid steenslag is circa 10 - 12 kg/m2. m

Wat zijn aandachtspunten bij de uitvoering?

De reparatie moet bij droog weer worden uitgevoerd. De scheuren/lassen mogen niet met water zijn gevuld. Aardvochtig is geen probleem omdat de brander of lans het aanwezige vocht zal verdampen. Het succes van de maatregel wordt bepaald door de kwaliteit van de voorbehandeling. Vocht en onzorgvuldig omgaan met de heteluchtlans (waardoor het bitumen aan het wegdekoppervlak verbrandt), leiden tot hechtings problemen. Ook het toe te passen steenslag, bij voorkeur warm, moet droog zijn.

Wat zijn voorbeelden voor het aanbrengen van een oppervlaktebehandeling?

Onderhoudsmaatregel scheurvulling (scheuren < 5 mm)

Wat is het?

Wat is het doel?

Het kan toegepast worden van wegtype 1 (tijdelijk) tot wegtype 7 (meer structureel), mits het onder goede weersomstandigheden en op de juiste wijze is aangebracht..

Wat zijn de randvoorwaarden?

Onderhoudsmaatregel slembehandeling

Wat is een slembehandeling?

Een slembehandeling is het aanbrengen van een gietbaar mengsel dat bestaat uit een fijn mineraal aggregaat (brekerzand en vulstof), bitumenemulsie en eventuele hulpstoffen, zoals kalk of cement en een eventuele stabilisator (om de breektijd van de emulsie te beïnvloeden).

Een slemlaag vormt een dunne beschermende conserverende laagje op de bestande te behandelen wegdek. Het mengsel hoeft niet te worden verdicht. De slem wordt afgestrooid met zand of fijne steenslag. Slem wordt niet toegepast op kruisingen en weefvakken. Op dit soort locaties is de kans op onthechting te groot. De slem is enkele millimeters dik en hoeft niet te worden verdicht.

Door het toepassen van asfaltslem krijgen het asfalt een nieuwe beschermlaag. Asfaltslem is een vuller voor het herstellen van rafeling, kleine scheurtjes en craquelé. Tevens kan de slem gebruikt worden om oud asfalt op te frissen. Het krijgt direct een geheel ander uiterlijk.

Wat is het doel?

Slem wordt aangebracht om een asfaltdeklaag met lichte beginnende rafeling of haarscheuren te conserveren. Het gaat om het verbeteren van de eigenschappen van het wegdek. Een oppervlaktebehandeling is nadien wel nodig om de stroefheid van het wegdek te herstellen. Het is een snel, relatief goedkope onderhoudsmaatregel. Het veroorzaakt weinig verkeershinder.

Een slembehandeling wordt meestal toegepast als voorbewerking voorafgaande aan een oppervlakbehandeling, of in combinatie daarmee als micro-combi. Met slemmen zijn geen profielcorrecties mogelijk. Het aanbrengen van wegenverf moet tot enkele weken na het aanbrengen van de slem worden gewacht.

Bij welke wegen toepassen?
Voor rijbanen met wegtypen 4 t/m 5. In verband met de afnemende stroefheid is het niet geschikt voor rijbanen met wegtype 1 t/m 3. Door de fijne gradering heeft een slembehandeling een geringe textuurdiepte, waardoor de stroefheid verminderd.

Wat zijn de randvoorwaarden?

Hoe lang gaat het mee?

Het is een tijdelijke maatregel voor ca. 5 jaar. De levensduurverlenging die kan worden gerealiseerd varieert van twee tot drie jaar voor wegen binnen de bebouwde kom tot een enkel jaar voor wegen met rijsnelheden tot 80 km/h.
De zeer dunne slemlaag laat aan het eind van de levensduur in korte tijd over het hele oppervlak los.

Hoe wordt het aanbracht?

Handmatig aanbrengen
De meest simpele vorm is het handmatig uitgieten van het materiaal op het wegdek en het instrooien met zand. Met een bezem of trekker worden zand en emulsie gemengd en gelijktijdig in de scheuren geveegd. De afwerking bestaat uit het afstrooien met zand of fijne steenslag om kleven te voorkomen. Deze uitvoering leent zich uitsluitend voor kleinere oppervlakken en geringe schade. Voor het uitvoeren van kleinere reparaties worden voorgemengde, in emmers verpakte slem op de markt gebracht.

Machinaal aanbrengen
Bij voorkeur wordt slem met een speciaal ontwikkelde mobiele continumenger op een vrachtauto bereid. De grondstoffen bevinden zich in silo’s of tanks op de vrachtwagen. Vanuit de menger stroomt de slem in een speciale verdeel spreidinrichting (slede) die achter de wagen is gemonteerd. De slede bestaat uit een raamwerk waarin een in hoogte instelbare rubberstrook is bevestigd.

Het verbruik aan slemspecie is sterk afhankelijk van de textuur van het wegoppervlak. In het algemeen bedraagt het verbruik 4 à 6 kg/m2. Voor het oppeppen van een oud, maar verder uitstekend functionerend wegdek is soms minder dan 2 kg/ m2 voldoende. Bij een grove textuur ligt het verbruik hoger. Voor het slemmen van een oppervlakbehandeling die is afgestrooid met steenslag 4/8 ligt het verbruik op circa 9 kg/m2

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

Aandachtspunt is de stroefheid. Door de fijne gradering heeft een slembehandeling een geringe textuurdiepte, waardoor de stroefheid verminderd. Daarom is toepassing van een slembehandeling alleen verantwoord waar een nat wegdek geen gevolgen heeft voor de verkeersveiligheid.

De maatregel kan alleen worden uitgevoerd bij droge weersomstandigheden. Als er regen wordt verwacht of bij kans op (nacht)vorst, moet niet worden geslemd. Het te behandelen oppervlak moet schoon zijn en mag een beetje vochtig zijn, maar zonder plassen.

Wegmarkeringen moeten bij voorkeur enkele weken na het aanbrengen van de slem worden aangebracht. De verwerkingssnelheid ligt op circa 4 km/h bij machinale toepassing. De droogperiode varieert afhankelijk van de weersomstandigheden van 30 minuten tot 5 uur. Tijdens deze periode is geen verkeer toegestaan op het wegvak.

Onderhoudsmaatregel emulsieasfaltbeton

Wat is het?

Emulsie-asfaltbeton (EAB) is een koud bereid mengsel van mineraal aggregaat (steenslag, brekerzand en vulstof) en bitumenemulsie. Het aggregaat heeft een gegradeerde opbouw. Aan het mengsel worden cement en soms stabilisatoren toegevoegd om het verwerkingsgedrag te sturen. Bij EAB gaat het om laagdikten die variëren tussen circa 5 en 30 mm, afhankelijk van de toepassing, het systeem en de mengselsoort.

Na het beoordelen van het bestaande wegdek kan een keuze worden gemaakt in drie mengselsoorten: EAB 0/3, EAB 0/6 en EAB 0/8.
- EAB 0/3: voor microdeklagen, conservering; verkeersklasse 2 en 3
- EAB 0/6: voor microdeklagen, spoorvullingen en profileerlagen; verkeersklasse 2 t/m 4
- EAB 0/8: voor spoorvullingen, profileerlagen en soms voor microdeklagen; verkeersklasse 2 t/m 5.

Wat is het doel?

Het aanbrengen van een emulsie-asfaltbeton leidt tot verschillende doeleinden, zoals:
- conserveren van verschraalde wegdekken
- tegengaan van lichte rafeling
- verbeteren van stroefheid van het wegdek
- opheffen van rijsporen en dwarsonvlakheden in het wegdek
- aanbrengen van pigmenten voor kleuraccenten in bijvoorbeeld fietsstroken
Het levert geen bijdrage aan de verbetering van de draagkracht.

Bij welke wegen toepassen?

Vooral geschikt op wegdek waar weinig wringend verkeer aanwezig is. Weg kan na uitvoering snel weer worden opengesteld voor verkeer.
Vooral geschikt bij spoorvorming, grotere scheuren, rafeling en vlakheidsproblemen.

Ook geschikt in combinatie met spoorvorming bij lichte scheurvorming. Vooral geschikt op wegdek waar weinig wringend verkeer aanwezig is.

Wat zijn de randvoorwaarden?
- door de toevoeging van cement is het geen duurzame maatregel
- het is een tijdelijke onderhoudsmaatregel

Hoe lang gaat het mee?

EAB als conserverende maatregel heeft een levensduur van 5 tot 9 jaar, afhankelijk van de aanwezige structurele schade van het wegdek. Het is geschikt voor situaties waarin de bovenlaag aangetast is, maar de onderliggende constructie nog stevig is.

Hoe wordt het aanbracht?

Na beoordeling van het wegdek wordt een keuze gemaakt uit het systeem, het type mengsel en de aan te brengen laagdikte. Tijdens de verwerking begint direct het breekproces van de bitumenemulsie en treedt het productiewater uit. Na aanbrengen zet dit proces zich voort waarbij de korrels mineraal aggregaat zich onderling en aan het wegoppervlak hechten. Zo ontstaat binnen een tiental minuten een op een korrelskelet gebaseerd asfaltmengsel. Kenmerkend voor EAB is dat de verdichting niet plaatsvindt door walsen, maar onder de reguliere verkeersbelasting. Na 15 à 20 minuten kan het verkeer worden toegelaten. Na aanbrengen van de gewenste laag zijn geen aanvullende werkzaamheden noodzakelijk, buiten het verwijderen van plakmiddelen en wegafzettingen.

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

Eventueel aanwezige scheuren in het wegdek moeten vooraf worden gedicht. Plaatsen waar een scheidingslaag tussen het bestaande wegdek en het aan te brengen EAB zou kunnen ontstaan (bijv. markeringen, stof, olie en andere verontreinigingen) moeten worden verwijderd. De plaatsen waar geen EAB gewenst is moeten worden afgedekt. Denk aan putdeksels en dergelijke. Omdat EAB als dunne laag wordt aangebracht is het mogelijk tussen de aanwezige wegmarkeringen te werken. Om deze markeringen te handhaven moeten tijdens de voorbereidingen maatregelen getroffen worden om deze schoon te houden.

Onderhoudsmaatregel deklaag vervangen (plaatselijk of baanbreeds)

Wat is het?

Het vervangen van een deklaag is een ingrijpende, kostbare en doeltreffende onderhoudsmaatregel waarbij de bovenste laag van het asfaltwegdek volledig of platselijk wordt verwijderd (frezen) en vervangen door een nieuwe asfalt. De dikte van de nieuwe laag ligt meestal tussen 30 en 45 mm, iets meer dan de laagdikte van de bestaande deklaag. De deklaag moet in zijn geheel worden verwijderd.

Na de beoordeling van boorkernen kan nodig zijn een zwaarde onderhoudsmaatregel toe te passen dan alleen het vervangen van de deklaag. Het onderhoud kan dan bestaan uit verschillende maatregelen:

#1		Plaatselijk matige schadebeelden in deklaag, klik hier
#2		Plaatselijk ernstige schadebeelden in deklaag en tussenlaag in fietspad, klik hier
#3		Plaatselijk ernstige schadebeelden in deklaag en tussenlaag, klik hier
#4		Veel voorkomende matige schadebeelden in deklaag, klik hier
#5		Veel voorkomende ernstige schadebeelden in deklaag en tussenlaag, klik hier
#6		Veel voorkomende ernstige schadebeelden in deklaag en tussenlaag (versterken), klik hier
#7		Veel voorkomende ernstige schadebeelden in deklaag en tussenlaag, klik hier

#1		Plaatselijke matige schadebeelden in deklaag

		Toepasbaar bij voetpaden, fietspaden en rijbanen
	- - -	plaatselijk enkele ondiepe en/of smalle scheuren plaatselijk enkele rafelingsproblemen plaatselijk enkele oppervlakkige gaten

		Onderhoudsmaatregelen
	- -	deklaag plaatselijk bakfrezen (≤ 40 mm) nieuwe deklaag aanbrengen in inlage

		Wat zijn de randvoorwaarden?
	- - - - - - - - - - - -	geschikt voor voetpaden, fietspaden en rijbanen er zijn weinig ernstige schades in de deklaag hoeveelheid ernstige schades komt beperkt voor in het wegvak eventuele aanwezige scheuren zijn ondiep en niet breed de tussen-, onderlaag en fundering is stabiel en vrij van schade het bindmiddel is nog goed actief in de volledige constructie de huidige constructieopbouw voldoet nog steeds een gedegen restlevensduur van de rijbaanconstructie is aanwezig ernstige scheuren lopen niet door tot en met onderkant van rijbaan de schade kan bestaan uit rafeling in de middennaad van de rijbaan de restlevensduur van de bestaande constructie is voldoende < 20% van de totale deklaag heeft onderhoud nodig, anders de onderhoudsmaatregel baanbreeds uitvoeren

#2		Plaatselijke ernstige schadebeelden in deklaag en tussenlaag in fietspad

		Toepasbaar bij voetpaden en fietspaden
	- - -	plaatselijk enkele ondiepe en/of smalle scheuren plaatselijk enkele matige oneffenheden en onvlakheden plaatselijk enkele oppervlakkige gaten

		Onderhoudsmaatregelen
	- - - -	deklaag plaatselijk bakfrezen (≥ 60 mm) wapeningsnet eventueel aanbrengen nieuwe deklaag AC 11 surf aanbrengen in bak inlage (≥ 60 mm) eventueel oppervlakte behandeling aanbrengen over geheel wegvaktraject

		Wat zijn de randvoorwaarden?
	- - - - - - - - - - - - -	geschikt voor voetpaden en fietspaden er zijn relatief weinig ernstige schades in deklaag en tussenlaag herstel bij vooral scheuren en oneffenheden en onvlakheden alleen toepasbaar in fietspaden met bijvoorbeeld boomwortelschade de tussen-, onderlaag en fundering is stabiel en vrij van schade de rijbaan wordt licht belast, zoals bij fietspad het bindmiddel is nog goed actief in de volledige constructie de huidige constructieopbouw voldoet nog steeds een gedegen restlevensduur van de rijbaanconstructie is aanwezig eventuele aanwezige scheuren zijn ondiep en niet breed de schade is alleen in de deklaag en tussenlaag aanwezig de restlevensduur van de bestaande constructie is voldoende < 20% van de totale deklaag heeft onderhoud nodig, anders de onderhoudsmaatregel baanbreeds uitvoeren

#3		Plaatselijke ernstige schadebeelden in deklaag en tussenlaag met autoverkeer

		Toepasbaar bij fietspaden en rijbanen
	- - -	plaatselijk enkele diepe en/of brede scheuren plaatselijk enkele ernstige oneffenheden en onvlakheden plaatselijk oppervlakkige gaten

		Onderhoudsmaatregelen
	- - - - -	deklaag plaatselijk bakfrezen tussenlaag plaatselijk bakfrezen wapeningsnet (eventueel) op onderlaag aanbrengen nieuw asfalt in inlage tussenlaag aanbrengen nieuw asfalt in inlage deklaag aanbrengen

		Wat zijn de randvoorwaarden?
	- - - - - - - - - - - - - -	geschikt voor fietspaden en rijbanen er zijn relatief weinig ernstige schades in deklaag en tussenlaag herstel bij vooral ernstige scheuren, oneffenheden en onvlakheden toepasbaar in wegdek met bijvoorbeeld boomwortelschade de onderlaag en fundering is stabiel en vrij van schade het bindmiddel is nog goed actief in de volledige constructie de huidige constructieopbouw voldoet nog steeds een gedegen restlevensduur van de rijbaanconstructie is aanwezig de aanwezige scheuren zijn diep en/of breed ernstige scheuren lopen door tot en met onderkant van rijbaan de schade is plaatselijk in de deklaag en tussenlaag aanwezig de restlevensduur van de bestaande constructie is voldoende de volgende toekomstige onderhoudsmaatregel wordt baanbreeds uitgevoerd < 20% van de totale deklaag heeft onderhoud nodig, anders de onderhoudsmaatregel baanbreeds uitvoeren

#4		Veel voorkomende matige schadebeelden in deklaag in fietspad of rijbaan

		Toepasbaar bij fietspaden en rijbanen
	- -	eventueel ernstige rafeling baanbreeds aanwezig eventueel sprake van veel voorkomende ondiepe en/of smalle scheuren in deklaag

		Onderhoudsmaatregelen
	- -	deklaag baanbreeds selectief frezen nieuwe deklaag baanbreeds aanbrengen

		Wat zijn de randvoorwaarden?
	- - - - - - - - - - -	geschikt voor fietspaden en rijbanen er zijn veel ernstige ondiepe en smalle schades in deklaag er is ernstige rafeling aanwezig er zijn geen ernstige schades in tussenlaag of onderlaag tussenlaag, onderlaag en fundering is stabiel en vrij van schades eventuele aanwezige rafeling of scheurvorming is in lichte tot matige vorm aanwezig het bindmiddel is nog goed actief in de tussen- en onderlaag de huidige constructieopbouw voldoet nog steeds ouderdom deklaag van de rijbaan ca. 10 tot 15 jaar er wordt geen functiewijziging van de rijbaan verwacht a.g.v. nieuwe planontwikkelingen in de buurt de restlevensduur van de bestaande constructie is voldoende

#5		Veel voorkomende ernstige schadebeelden in deklaag en tussenlaag

		Toepasbaar bij fietspaden en rijbanen
	- - -	veel voorkomende scheuren in deklagen plaatselijk ernstige oneffenheden en onvlakheden in tussenlaag het wegpeil kan niet omhoog; er zijn belemmingern door trottoirbanden, kolken, etc.

		Onderhoudsmaatregelen
	- - - - -	deklaag baanbreeds selectief frezen tussenlaag plaatselijk bakfrezen bij ernstige schades in tussenlaag eventueel wapeningsnet onder tussenlaag nieuw asfalt in inlage tussenlaag aanbrengen nieuwe deklaag baanbreeds aanbrengen

		Wat zijn de randvoorwaarden?
	- - - - - - - - - - - - - - - - - -	er zijn veel ernstige schades in de deklaag en plaatselijk in de tussenlaag herstel bij eventuele ernstige scheurvorming, craquelé, oneffenheden en/of onvlakheden de eventuele aanwezige scheuren zijn diep en/of breed de onderlaag en fundering is stabiel en vrij van schade het bindmiddel is nog goed actief in de tussen- en onderlaag de huidige constructieopbouw voldoet nog steeds een gedegen restlevensduur van de rijbaanconstructie is aanwezig het bindmiddel is nog goed actief in de tussenlaag en onderlaag verhoging van wegpeil is niet mogelijk in verband met aanwezigheid van trottoirbanden, kolken, etc de bestaande deklaag en tussenlaag kunnen ca. 10 tot 15 jaar oud zijn de huidige constructieopbouw voldoet nog steeds de restlevensduur van de bestaande constructie is voldoende er wordt geen functiewijziging van de rijbaan verwacht door nieuwe planontwikkelingen, verhoogde verkeersbelastingen, etc er zijn binnen 10 jaar geen rioolvervanging onder de weg of verkeerskundige aanpassingen aan de weg te verwachten het profiel van de weg voldoet verkeerskundig nog steeds een draagkrachtonderzoek is uitgevoerd; advies over beoogde onderhoudsmaatregel is bekend er zijn geen trottoirbanden of kolken langs de rijbaan, die verhoogd moeten worden een draagkrachtonderzoek is uitgevoerd; advies over beoogde onderhoudsmaatregel is bekend

#6		Veel voorkomende ernstige schadebeelden in deklaag en tussenlaag

		Toepasbaar bij fietspaden en rijbanen
	- - -	veel voorkomende diepe en/of brede scheuren veel voorkomende ernstige oneffenheden en onvlakheden het wegpeil kan omhoog; geen belemmingern door trottoirbanden, kolken, etc.

		Onderhoudsmaatregelen
	- - - - - -	deklaag baanbreeds selectief frezen tussenlaag plaatselijk bakfrezen eventueel wapeningsnet onder tussenlaag nieuw asfalt in inlage tussenlaag aanbrengen nieuwe extra tussenlaag, profileerlaag of plaatselijke uitvullaag baanbreeds aanbrengen nieuwe deklaag baanbreeds aanbrengen

		Wat zijn de randvoorwaarden?
	- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -	geschikt voor rijbanen met zwaar verkeer er zijn veel ernstige schades in deklaag en plaatselijk in tussenlaag bij rijbanen met relatief beperkt hoeveelheid zware belastingen bij rijbanen met bezweken deklaag eventuele aanwezige scheuren zijn diep en/of breed de onderlaag en fundering is stabiel en vrij van schade bij fietspaden ernstige scheuren en craquele door boomwortelschade het fietspad kan plaatselijk bezweken zijn de restlevensduur van het fietspad is niet maatgevend de restlevensduur van de huidige rijbaanconstructie is beperkt het bindmiddel is nog redelijk actief in de tussen- en onderlaag de tussenlaag en onderlaag van de rijbaan bezit nog een relatief goede levensduur de bestaande deklaag en tussenlaag kunnen ca. 10 tot 15 jaar oud zijn versterking van de rijbaan is noodzakelijk verhoging van wegpeil is mogelijk door aanwezigheid van naastgelegen bermen, die iets verhoogd kunnen worden er zijn geen trottoirbanden of kolken langs de rijbaan, die verhoogd moeten worden er wordt geen functiewijziging van de rijbaan verwacht door nieuwe planontwikkelingen, verhoogde verkeersbelastingen, etc het vervangen van riolering onder de rijbaan vindt niet plaats binnen 10 jaar het profiel van de weg voldoet verkeerskundig nog steeds omvangrijke verkeerskundige aanpassingen aan de weg zijn niet te verwachten een draagkrachtonderzoek is uitgevoerd; advies over beoogde onderhoudsmaatregel is bekend

#7		Veel voorkomende ernstige schadebeelden in rijbaan

		Toepasbaar bij rijbanen
	- - -	veel voorkomende diepe en/of brede scheuren veel voorkomende ernstige oneffenheden en onvlakheden het wegpeil kan niet omhoog; er zijn belemmingern door trottoirbanden, kolken, etc.

		Onderhoudsmaatregelen
	- - - - -	deklaag baanbreeds selectief frezen tussenlaag baanbreeds frezen eventueel wapeningsnet onder tussenlaag nieuwe tussenlaag baanbreeds aanbrengen nieuwe deklaag baanbreeds aanbrengen

		Wat zijn de randvoorwaarden?
	- - - - - - - - - - - - - -	geschikt voor rijbanen, niet voor fietspaden (te zware maatregel) er zijn veel ernstige schades aanwezig in deklaag en tussenlaag eventuele aanwezige scheuren zijn diep en/of breed bij rijbanen met bezweken deklaag en tussenlaag de onderlaag en de fundering zijn nog stabiel en zijn vrij van schade bij fietspaden kunnen ernstige scheuren en craquele veroorzaakt zijn door boomwortelschade bij fietspaden bevat bezweken plekken de bestaande deklaag en tussenlaag heeft een redelijke ouderdom de bestaande deklaag kan ca 10 tot 15 jaar oud zijn; de tussenlaag 15 tot 20 jaar oud de restlevensduur van de bestaande rijbaanconstructie is matig tot nihil verhoging van wegpeil is niet mogelijk door aanwezigheid van bermen i.v.m. trottoirbanden, kolken, etc er wordt geen functiewijziging van de rijbaan verwacht door nieuwe planontwikkelingen, verhoogde verkeersbelastingen, etc het profiel van de weg voldoet verkeerskundig nog steeds het vervangen van riolering onder de rijbaan vindt niet plaats binnen 10 jaar een draagkrachtonderzoek is uitgevoerd; advies over beoogde onderhoudsmaatregel is bekend
		xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx	xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

Wat is het doel?

Het doel van het vervangen van een deklaag met eventueel de tussenlaag is om ernstige schade's aan het wegdek te herstellen. Er wordt hiermee ook voorkomen dat schade doorgrijpt naar de onderliggende asfaltlagen, zoals vorstschade. Ook wordt voorkomen dat verkeersonveiligheid ontstaat voor weggebruikers.

Bij welke wegen toepassen?

Het wordt veelal toegepast wanneer de bestaande deklaag ernstig is beschadigd, bijvoorbeeld door scheuren, oneffenheden of rafeling. Veelal is de restlevensduur van de bestaande deklaag nihil. Een deklaag heeft globaal een levensduur tussen de 8 tot 15 jaar.

Hoe lang gaat het mee?

Een nieuwe deklaag heeft, afhankelijk van het asfaltsoort, in de praktijk een levensduur van ca. 8 tot 15 jaar. Een nieuwe tussenlaag heeft een levensduur van 15 tot 25 jaar voor zover het een rijbaan is waar rederlijk veel zwaar verkeer langs komt. De levensduur van een asfaltlaag kan behoorlijk verschillen. Het is afhankelijk van kwaliteit van de bitumen, correcte samenstelling, mate van verdichting, weersomstandigheden, etc.

Hoe wordt het aanbracht?

De bestaande deklaag wordt (selectief) gefreesd, waarvan het vrijkomend materiaal wordt gerecycled in nieuwe asfaltmengsels. Vervolgens wordt het wegdek grondig gereinigd en wordt een nieuwe asfaltlaag met een asfaltspreidmachine aangebracht. De nieuwe laag wordt aangewalst en afgewerkt, waarna het wegdek binnen enkele uren weer berijdbaar is. Vervolgens wordt er een wegmarkering aangebracht.

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

Het wegdek moet grondig worden voorbereid: het moet schoon en droog zijn en eventuele ondiepe schade moet worden hersteld. De omstandigheden moeten geschikt zijn (droog weer, geen vorst). Het materiaal moet voldoen aan gestandaardiseerde eisen en de uitvoering moet zorgvuldig gebeuren om hechtingsproblemen te voorkomen. Bij het frezen moet ook opgelet worden op de scheidingsgraad tussen de deklaag en de onderliggende lagen, zodat het materiaal geschikt blijft voor recycling.

Bij bakfrezen wordt plaatselijk het asfalt in een vierkant of rechthoek verwijderd. Het uiteinde van een bak is hol, maar moet recht zijn voordat nieuw asfalt wordt aangebracht. Voor het recht maken van dekanten kan een kleinere freesmachine worden ingezet.

Onderhoudsmaatregel volledig vervangen rijbaanconstructie

Wat is het?

Vervanging of rehabilitatie is een onderhouds- en vernieuwingsmethode waarbij de volledige asfaltverharding of rijbaanconstructie wordt vervangen. De deklaag, tussenlaag, onderlaag en fundering worden verwijderd en opnieuw met nieuw bouwmateriaal opgebouwd.

Deze methode wordt toegepast wanneer het wegdek of de rijbaanconstructie te veel schade vertoont om nog met een onderhoudsmaatregel te kunnen herstellen.

Rehabilitatie is geschikt voor wegen met middelzwaar tot zwaar verkeer, waar de constructieve staat van het asfalt onvoldoende is om nog langer veilig en functioneel te blijven. Rehabilitatie voor wegen met weinig zwaar verkeer is vaak niet nodig. Er kan opnieuw worden opgebouwd op de onderlaag van de bestaande rijbaanconstructie.

Wat is het doel?

Het doel van rehabilitatie is het herstellen van de volledige structurele draagkracht van de rijbaanconstructie.

Rehabilitatie heeft als doel het wegdek structureel te vernieuwen door:
- het volledig verwijderen van verouderde of beschadigde asfaltlagen
- het herstellen of verbeteren van fundering en ondergrond
- het aanbrengen van een nieuwe asfaltconstructie met moderne mengsels
- het verbeteren van vlakheid, stroefheid en rijcomfort

Vergeleken met een onderhoudsmaatregel biedt rehabilitatie de volgende voordelen:
- een volledig vernieuwd wegdek met maximale levensduur
- herstel van constructieve draagkracht
- minimale kans op voortijdige scheurvorming of rafeling
- mogelijkheid om ontwerp- en functionele eisen aan te passen (zoals aanpassing aan verkeersbelasting, verbreding of geluidsreductie).

Bij welke wegen toepassen?

Rehabilitatie wordt toegepast wanneer de schade aan de bestaande asfaltverharding te diep of te grootschalig is om herstel met onderhoudsmaatregel rendabel te maken. Dit geldt onder andere bij ernstige spoorvorming, craquelé, diepe scheuren, verzakkingen, etc.

Staat van de ondergrond en constructie
De ondergrond wordt beoordeeld op stabiliteit, draagkracht en afwatering. Indien deze onvoldoende is, wordt ook de fundering verbeterd of vernieuwd. Een stabiele en goed drainerende ondergrond is essentieel voor een duurzame nieuwe constructie.

Laagdikte en ontwerp
De nieuwe rijbaanconstructie wordt ontworpen op basis van de verwachte verkeersbelasting, ondergrondcondities en gewenste levensduur. De totale dikte van de asfaltlagen varieert doorgaans van 80 tot 200 mm, afhankelijk van de functie van de weg en het gekozen mengseltype.

Voorbereiding van het oppervlak
Mogelijke zwakke plekken, plaatselijke verzakkingen worden vooraf beoordeeld op extra verbeteringsmaatregelen, zodat de nieuwe constructie homogeen en voor jaren kan worden aangebracht.

Scheurvorming
Bij rehabilitatie worden alle aanwezige scheuren volledig geëlimineerd doordat de oude lagen volledig worden verwijderd. In sommige gevallen kan een scheurremmende laag tussen fundering en tussenlaag worden toegepast om reflectiescheuren te voorkomen.

Beperkingen en uitzonderingen
Rehabilitatie is een ingrijpende maatregel en wordt daarom alleen toegepast wanneer onderhoudsmaatregelen geen nut zouden hebben. De methode vraagt veel voorbereiding en ontwerptijd.

Wat zijn de randvoorwaarden?
Het vernieuwen van een totale rijbaanconstrcutie met fundering heeft alleen nut als:
- toepassen als de restlevensduur van de bestaande rijbaanconstructie nihil is
- een functiewijziging van de rijbaan is nodig door nieuwe planontwikkelingen
- de rijbaanconstructie voldoen niet meer door verhoogde verkeersbelastingen op de rijbaan
- het profiel van de weg voldoet verkeerskundig niet meer
- de rehabilitatie valt samen met rioolwerkzaamheden onder de weg
- een herinrichting is nodig in verband met opgaven vanuit andere vakgebieden
- een draagkrachtonderzoek is uitgevoerd; advies over een rehabilitatie is bekend, onderhoud is niet meer mogelijk
- ernstige scheuren lopen tot in de fundering
- bloemkooleffect van de bestaande fundering die bestaat uit hoogovenslakken is ernstig
- eenmalig grootschalig onderhoud heeft geen nut
- na het vervangen van de deklaag kan de rijbaan opnieuw 8 tot 12 jaar mee
- er zijn veel ernstige diepe of brede schades aanwezig mogelijk tot in de fundering
- de rijbaan heeft een ouderdom van tenminste 30 tot 50 jaar
- de restlevensduur van de bestaande rijbaanconstructie is matig tot nihil
- verhoging van wegpeil is niet mogelijk terwijl door aanwezigheid van bermen i.v.m. trottoirbanden, kolken, etc

Hoe lang gaat het mee?

Een volledig vernieuwde rijbaanconstructie heeft, afhankelijk van verkeersintensiteit en gedegen ontwerp, een levensduur van gemiddeld 30 tot 60 jaar. Deklagen hebben een lagere levensduur die kan oplopen tot 10 tot 15 jaar.

Hoe wordt het uitgevoerd?

De wegmarkering worden eerst verwijderd door het weg te frezen en separaat af te voeren. Vervolgens wordt de deklaah selectief gefreesd als er steenslag 3 bevat. Vervolgens worden de overige lagen gefreesd en afgevoerd. Dit geldt ook voor de fundering. Dit funderingsmateriaal zou opgewaard kunnen worden door het toevoegen van nieuw geschikt funderingsmateriaal of additieven. Eventuele zwakke plekken in de ondergrond worden verwijderd. Aan de hand van een dimensioneringsberekening wordt de dikte van de nieuwe rijbaanconstructie bepaald. Ook worden keuzes gemaakt voor de asfaltmengselssoorten voor de deklaag, tussenlaag en onderlaag. Eke asfaltspecie wordt zorgvuldig verdicht.

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

- goede aansluiting met bestaande asfaltlagen
- juiste temperatuur van asfalt bij aanleg
- optimale weersomstandigheden voor goede hechting en verdichting
- controle op voldoende verdichting per laag.
- controle van laagdiktes en vlakheid tijdens en na uitvoering.
- kwaliteitscontrole naar samenstelling en bitumen.

Onderhoudsmaatregel repave

Wat is het?

Repave is een onderhouds- en herstelmethode voor asfaltverhardingen waarbij de bestaande deklaag ter plekke wordt hergebruikt. Het proces combineert verhitting, frezen, mengen, herprofileren en opnieuw verdichten in één arbeidsgang. Tijdens de uitvoering wordt het bovenste deel van het asfalt door gespecialiseerde voertuigen en machines verwarmd en losgemaakt, waarna het materiaal opnieuw wordt aangebracht en verdicht tot een nieuwe toplaag. De onderliggende asfaltconstructie blijft hierbij grotendeels behouden.

Repave is toepasbaar op wegen met licht tot middelzwaar verkeer. De methode maakt geen gebruik van extra asfaltspecie of verjongingsmiddelen; de oorspronkelijke mengselsamenstelling blijft ongewijzigd.

Voordat Repave wordt toegepast, vindt een beoordeling van de bestaande deklaag plaats. Hierbij wordt gekeken naar de samenstelling, het bitumengehalte en de penetratiewaarde van het bitumen om te bepalen in hoeverre de methode geschikt is als onderhoudsmaatregel.

Wat is het doel?

Repave wordt toegepast om de levensduur van asfaltverhardingen te verlengen, kosten te besparen en de milieubelasting te verlagen. Het doel is om bestaand asfalt opnieuw te gebruiken door het te verwarmen, los te woelen, te mengen en opnieuw aan te brengen, zodat een nieuwe, kwalitatief goede deklaag ontstaat zonder het volledig te vervangen.

Het toepassen van Repave heeft als doel het wegdek baanbreeds te herstellen door:
- oppervlakkige schade aan het wegdek te herstellen
- lichte scheurvorming en rafeling te herstellen
- ruwheid en stroefheid van het wegdek te verbeteren.

Repave heeft boven het traditioneel vervangen van de deklaag de volgende voordelen:
- het verlengt de levensduur van het wegdek, waardoor er minder vaak vervanging nodig is.
- minder verkeershinder
- lagere transportkosten doordat het asfalt ter plaatse wordt verwerkt
- het voorkomt het verspillen van grondstoffen en vermindert de CO₂-uitstoot doordat er geen nieuw asfalt hoeft te worden aangevoerd.

Bij welke wegen toepassen?

Toepasbaarheid
Repave is geschikt voor wegen waarvan de deklaag verouderd is en lichte schade vertoont, zoals lichte spoorvorming, rafeling of oppervlakkige scheurvorming. De onderliggende asfaltconstructie moet voldoende (rest)draagkracht hebben en mag geen verzakkingen of ernstige scheuren bevatten.

Staat van de ondergrond en deklaag
De aanwezige schade moet oppervlakkig zijn. Scheuren of schade die doorlopen tot in de onderlagen zijn niet toegestaan. De onderbouw dient stabiel te zijn om een duurzaam resultaat te garanderen. Daarnaast moet de bestaande deklaag minimaal 25 à 30 mm dik zijn, zodat het asfalt veilig kan worden verwarmd en losgewoeld zonder de onderlagen te raken.

Laagdikte en homogeniteit
De nieuwe Repave-laag heeft doorgaans een laagdikte van 20 tot 30 mm, afhankelijk van de aard van de schade en de gewenste functionaliteit van het wegdek. De opbouw van de deklaag moet redelijk homogeen zijn qua mengseltype en grofheid. Sterk heterogene oppervlakken met talloze plekreparaties (zoals lappen of plakken) bemoeilijken het proces en leiden tot een minder consistent eindresultaat.

Voorbereiding van het oppervlak
Het wegoppervlak moet schoon en vrij van losse delen, modder, mos, algen, olie en andere verontreinigingen zijn. Deze stoffen kunnen de verhitting, menging en hechting nadelig beïnvloeden.
Eventuele lokale ernstige schades (zoals gaten of uitgeslagen plekken) moeten vooraf plaatselijk worden hersteld of vervangen, zodat de Repave-machine een aaneengesloten deklaag aantreft.

Scheurvorming
Lichte tot matige scheuren (tot ca. 2–5 mm breed) in de bestaande deklaag zijn nog geschikt voor Repave, mits ze niet doorlopen in de onderlaag. Deze scheuren moeten vooraf worden gedicht of behandeld met een verbindingsmiddel om waterinfiltratie te voorkomen.
Diepe of brede scheuren (> 5 mm of doorlopend tot onderlagen) duiden op constructieve schade en moeten eerst op een andere manier worden hersteld (bijvoorbeeld door injectie of vervanging van de aangetaste laag).

Beperkingen en uitzonderingen
Repave is niet geschikt voor sterk geluidreducerende deklagen of ZOAB, omdat de holle structuur en het korrelskelet kunnen veranderen door verhitting en loswoelen. Alleen onder specifieke voorwaarden kan Repave op zeer open asfalt worden toegepast, al wordt dit doorgaans niet aanbevolen. De bestaande deklaag moet bestaan uit teervrij asfalt dat voldoet aan milieuhygiënische eisen voor hergebruik.

Wat zijn de randvoorwaarden?

- geschikt voor rijbanen, minder voor fietspaden (te dure maatregel)
- er zijn alleen schades in de deklaag aanwezig
- eventuele aanwezige scheuren zijn ondiep en/of smal
- de tussenlaag, onderlaag en fundering zijn nog stabiel en zijn vrij van schade
- de restlevensduur van de bestaande rijbaanconstructie is voldoende
- verhoging van wegpeil is niet mogelijk door aanwezigheid van bermen i.v.m. trottoirbanden, kolken, etc
- er wordt geen functiewijziging van de rijbaan verwacht door nieuwe planontwikkelingen, verhoogde verkeersbelastingen, etc
- het profiel van de weg voldoet verkeerskundig nog steeds
- het vervangen van riolering onder de rijbaan vindt niet plaats binnen 10 jaar
- een draagkrachtonderzoek is uitgevoerd; advies over beoogde onderhoudsmaatregel is bekend

Hoe lang gaat het mee?

De levensduur van een Repave-behandeling van de bestaande deklaag ligt gemiddeld tussen de 8 en 12 jaar, afhankelijk van de staat van de bestaande onderlagen, de verkeersbelasting en de weersomstandigheden tijdens aanleg en gebruik.

Hoe wordt het uitgevoerd?

De bestaande verharding wordt over de voorgeschreven werkbreedte door infraroodstralers tot de woeldiepte verwarmd. Met beitels wordt het verwarmde asfalt tot een diepte van 20 tot 30 mm losgewoeld. Het asfalt moet een temperatuur hebben tussen 110 en 160 °C. Het asfalt wordt met een verdeelworm in dwarsrichting herverdeeld en met een in hoogte instelbaar profileerblad zo geprofileerd dat een gelijkmatige hoogte wordt verkregen ten opzichte van de naastgelegen verharding. Deze bewerkingen gebeuren in één arbeidsgang van de repavemachine, waarna zo snel mogelijk moet worden verdicht. De uitvoering gebeurt doorgaans in één werkgang.

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

- het oppervlak is schoon en vrij van losse delen, modder, olie, mos of andere verontreinigingen
- het wegdek bevat geen markering, koudasfalt, emulsie-asfaltbeton of oppervlakbehandeling
- wegmarkeringen vooraf verwijderen
- inspectieputten in de rijbaan leiden tot uitdagingen
- buitentemperatuur moet geschikt zijn voor thermische bewerking om een goede hechting te garanderen
- controle op voldoende verwarming en menging is noodzakelijk om een homogene laag te realiseren
- geen PR in deklaag door invloed op stijfheid van nieuwe deklaag
- voorzichtig opwarmen van de deklaag om te voorkomen dat bitumen verbranden
- hoge windsnelheid, lage temperatuur en sterke neerslag kunnen bij de uitvoering zeer negatief uitwerken op de kwaliteit
- wals stijf achter de balk van de asfalteringsmachine
- geen onderbrekingen tussen de aanvoer van nieuw asfalt en de productiesnelheid van de repavemachine
- geen teerhoudende asfaltlagen in de deklaag
- de te verwijderen asfaltlaag mag niet te dik zijn
- geen gemodificeerde bitumen in de deklaag

Onderhoudsmaatregel remix

Wat is het?
De Remix-methode is gelijk aan de repave-methode. Het verschil is dat het losgemaakte materiaal intensiever wordt gemengd, vaak met toevoeging van bindmiddelen en nieuw asfalt, om een homogeen mengsel te verkrijgen dat daarna weer wordt verspreid en verdicht.

Verjongingsmiddel

Wat is het?

Een verjongingsmiddel, dat op het wegdek van asfaltwegen wordt gesproeid, bestaat uit een mix van speciale bitumenemulsies en verjongende additieven. Het verjongingsmiddel dringt diep in het asfalt door en versterkt de hechting tussen de steentjes en het zand.

Het wordt met een sproeimachine gelijkmatig op het wegdek aangebracht. Vervolgens wordt een laag fijne mineraal aggregaat afgestrooid om de hechting te vergroten. Het overtollig aggregaat wordt na enige tijd opgezogen. De toepassing van verjongingsmiddelen kan herhaaldelijk worden ingezet.

Er zijn verschillende verjongingsmiddelen zijn beschikbaar. Ze hebben verschillende samenstellingen en werken op andere manieren. Verjongingskuren zijn te verkrijgen in chemische additieven, in plantaardige ECO-bitumen of een combinatie ervan.
De keuze voor een bepaald verjongingsmiddel hangt af van het asfalttype, de leeftijd van het wegdek, het klimaat en de verwachte verkeersbelasting.

Wat is het doel?

Het doel van een verjongingsmiddel is om het verouderde bindmiddel (bitumen) in het asfalt te activeren en te verjongen, waardoor de flexibiliteit en hechtingscapaciteit van het bitumen worden hersteld. Het herstelt de oorspronkelijke eigenschappen van het bitumen, waardoor het wegdek weer soepeler en beter bestand is tegen verkeersbelasting. Hierdoor wordt rafeling, het loslaten van steentjes uit het asfalt, voorkomen en wordt de technische levensduur van het wegdek verlengd

Bij welke wegen toepassen?

Verjongingsmiddelen worden het best ingezet wanneer het asfalt beginnende veroudering vertoont, zoals beginnende rafeling en enig verlies van flexibiliteit, maar nog geen grote schade heeft. Dit is meestal het geval bij een deklaag die enkele jaren oud is en al lichte tekenen van slijtage vertoont, maar waarbij het bindmiddel nog gedeeltelijk intact is.

Wegen met zware of intensieve verkeersbelasting verouderen sneller, waardoor het effect van verjongingsmiddelen sneller kan verdwijnen
De effectiviteit van verjongingsmiddelen hangt af van het asfalttype, uitvoeringsomstandigheden, omgeving, verkeersbelasting en de regelmaat van onderhoud.

Vooral geschikt voor wegen met lichte tot matige verkeersbelasting, want bij zware belasting veroudert het asfalt sneller en verdwijnt het effect sneller. Er moet weer opnieuw een verjongingsmiddel worden aangebracht.

De behandeling wordt meestal uitgevoerd in de maanden april, mei, augustus en september, wanneer het weer droog en niet te koud of te warm is. Het is belangrijk dat het wegdek schoon en droog is en dat er geen regen of vorst is tijdens of kort na de behandeling.

Wat zijn de randvoorwaarden?

- het verjongingsmiddel heeft alleen nut op een wegdek dat beginnende rafeling vertoond en lichte scheurvorming
- een rijbaan met ernstige rafeling of ernstige scheurvorming is niet geschikt voor een verjongingskuur
- is zinvol als het asfalt nog gedeeltelijk intact is, schoon is en en onder gunstige weersomstandigheden wordt aangebracht.

Hoe lang gaat het mee?

Een behandeling met een verjongingsmiddelverlengt de levensduur van de asfaltdeklaag met minimaal 2 tot 3 jaar, en soms tot wel 8 jaar afhankelijk van het type asfalt en verkeersbelasting. Bij wegen met zware of intensieve verkeersbelasting kan het effect sneller verdwijnen, waardoor vroegere herhaling (bijvoorbeeld na 5 jaar) wenselijk is. Bij lichte belasting of gunstige omstandigheden kan het tot 8 jaar duren voordat herhaling nodig is.

Hoe wordt het aanbracht?

Verjongingsmiddelen worden op asfaltwegen aangebracht via een sproeimachine die het product gelijkmatig op het schoongemaakte en droge wegdek spuit. Vuil, losse materialen of vochtigheid belemmeren het doordringen van het verjongingsmiddel. Vervolgens wordt een dunne laag fijne mineraal aggregaat (zoals gebroken steenslag) afgestrooid om de hechting te vergroten. Het overtollige aggregaat wordt na enkele dagen verwijderd, bijvoorbeeld met een zuigwagen. Het wegdek wordt soms gewalst met een bandenwals om de hechting te optimaliseren. Eventueel aanwezige scheuren moeten van te voren worden hersteld.

Op plaatsen waar geen verjongingsmiddel gewenst is, zoals putten en wegmarkeringen, moeten worden afgedekt. Omdat het als sproeilaag wordt aangebracht is het mogelijk tussen de aanwezige wegmarkeringen te werken.

De behandeling is snel uitvoerbaar en veroorzaakt minimale verkeershinder.

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

Controleer de weersomstandigheden: geen regen of vorst tijdens of kort na aanbrenging. Het is belangrijk om niet te werken bij regen of vorst, omdat dit het proces kan vertragen of het resultaat negatief kan beïnvloeden. Water en vochtigheid belemmeren het doordringen van het verjongingsmiddel in het asfalt. Bij hoge temperaturen (luchttemperatuur boven 30°C of wegdektemperatuur boven 60°C) kan het verjongingsmiddel te snel drogen, waardoor het niet goed doordringt. Meest geschikte periode om het aan te brengen zijn april, mei, augustus en september.

Vlakfrezen

Wat is het?

Vlakfrezen van asfaltconstructies is een onderhoudsmaatregel waarbij plaatselijke oneffenheden in de vorm van opdrukkingen in het wegoppervlak worden verwijderd met behulp van een freesmachine. Het gaat om de 'hogere' van het wegdek. Het wordt toegepast bij boomwortelgroei, spoorvorming, hoogteverschillen bij overgangen of wanneer het wegdek ongelijk is geworden door zettingen of herstelwerkzaamheden.

Tijdens het vlakfrezen wordt het asfalt plaatselijk of over een bepaald vlak gecontroleerd afgefreesd tot de gewenste hoogte, zodat een glad en vlak profiel ontstaat. De vrijkomende asfaltresten worden afgevoerd voor hergebruik in nieuw asfaltmengsel.

Wat is het doel?

Het doel van vlakfrezen is het herstellen van de vlakheid en rijcomfort van de verharding. Door oneffenheden te verwijderen, wordt het contact tussen banden en wegdek verbeterd, wat leidt tot verminderd verkeerslawaai, betere waterafvoer en een veiliger wegoppervlak. Ook voorkomt het verdere schade aan de asfaltconstructie, bijvoorbeeld door water dat zich in kuilen ophoopt en bij vorst uitzet. Vlakfrezen kan een voorbereidende maatregel zijn vóór het uitvoeren van onderhoudsmaatregelen.

Bij het vlakfrezen van het wegdek bij wortelopdruk kan het asfalt ernstige scheuren bezitten. Deze scheuren moeten hersteld worden om water in de constrcutie te voorkomen. In bepaalde gevallen is het plaatselijk vervangen van de deklaag en tussenlaag met wapening een betere onderhoudsmaatregel dan alleen vlakfrezen.

Bij welke wegen toepassen?

Vlakfrezen kan worden toegepast op fietspaden en wegen mits het constructief draagvermogen van de aanwezige lagen nog voldoende is.
Veelal wordt vlakfrezen toegepast bij wegen met beperkte scheurvorming en duidelijke hoogteverschillen, wegen met lokale opdrukkingen door boomwortels of verzakkingen en asfaltconstructies waar een dunne herprofilering van de deklaag voldoende is.

Wat zijn de randvoorwaarden?

Vlakfrezen is effectief als:
- de onderliggende asfaltlagen nog hechten en draagkrachtig zijn
- er geen ernstige constructieve schade of scheuren in de asfaltlagen aanwezig zijn
- het wegdek voldoende restlevensduur heeft om na het frezen nog enkele jaren goed te functioneren
- zorgt alleen voor vlakheid, waarbij een schade mogelijk nog aanwezig is
- alleen geschikt voor fietspaden of wegen met weinig verkeer
- een vervolgmaatregel is veelal nodig om de schade te herstellen

Hoe lang gaat het mee?

De levensduur van een vlakgefreesd wegoppervlak hangt af van de verkeersbelasting, de diepte van het frezen en de algehele conditie van de asfaltconstructie. In de praktijk varieert dit van 2 tot 8 jaar, afhankelijk van de locatie en frequentie van herbelasting. Wanneer het vlakfrezen gevolgd wordt door een nieuwe deklaag, kan de levensduur verder toenemen.

Hoe wordt het uitgevoerd?

Het vlakfrezen wordt uitgevoerd met een asfaltfreesmachine die voorzien is van een verstelbare trommel met snijtanden. De freesdiepte wordt nauwkeurig ingesteld afhankelijk van de aard van de onvlakheid (meestal 10–40 mm). De werkzaamheden verlopen doorgaans in de volgende stappen:
- afzetten en reinigen van het werkvlak.
- instellen van de freesdiepte en uitvoeren van het frezen.
- afvoeren naar asfaltcentrale voor hergebruik
- eventueel aanbrengen van een kleeflaag.
- aanbrengen van een nieuwe deklaag

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

- uitvoeren bij droog weer en vorstvrije omstandigheden
- controleer vooraf de locatie van kabels, leidingen en wortelsysteem van bomen
- bij boomwortelschade: wortels selectief verwijderen en groeiruimte optimaliseren om herhaling te voorkomen
- controleer de afwatering na het frezen en breng eventueel nieuwe belijning of afwerking aan.
- zorg dat overgangsgebieden (tussen gefreesd en niet gefreesd vlak) zorgvuldig zijn afgevlakt om stootranden te vermijden.

Om herhaling te voorkomen kun de groeiruimte voor de wortels verbeterd wordne door bomengranulaat of bomenzand aan te brengen. Dit stimuleert de vorming van fijne wortels in plaats van grote, opdrukkende wortels. Daarnaast kun je fysieke afscheidingen, zoals wortelschermen aanbrengen om de wortelgroei te geleiden of te beperken tot bepaalde zones. Ook het aanleggen van een boomkist of boombunker onder het wegdek kan extra ruimte bieden voor wortelgroei en schade voorkomen.

Dilatatievoeg in fundering

Wat is het?

Een dilatatievoeg is een gecontroleerde scheidingsvoeg in een fundering van de rijbaan die bewegingen in de fundering, veelal hoogovenslakken, opvangt. De voeg voorkomt dat spanningen in de fundering verticaal worden overgedragen aan de asfaltlaag erboven. Hiermee wordt voorkomen dat het asfalt wordt opgedrukt en uiteindelijk aan de bovenkant plaatselijk scheurt, barst of vervormt.

Op een afstand van 25 meter kan over 1 á 2 meter een dilitatievoeg in de fundering worden gemaakt door het hoogovenslak plaatselijk te vervangen door niet hydraulisch menggranullaat.

Wat is het doel?

Het hoofddoel van een dilatatievoeg is het opnemen van mechanische en thermische vervormingen binnen de fundering, zodat het wegdek spanningsvrij blijft. In situaties waar hoogovenslakken zijn toegepast als funderingsmateriaal is dit extra belangrijk, omdat dit materiaal achteraf nog kan uitzetten onder invloed van vocht en temperatuur.

Het bloemkooleffect (spatten) is een typerend schadebeeld dat optreedt bij asfaltverhardingen waarin de funderingslaag uit hoogovenslakken of andere hydraulische restproducten bestaat. De naam verwijst naar de karakteristieke opbollingen in het asfalt, die na verloop van tijd barsten vertonen en doen denken aan de onregelmatige vorm van een bloemkool.

De oorzaak ligt in een chemische reactie tussen vrije kalk- en magnesiumoxide (CaO en MgO) in de slakken en vocht uit de omgeving. Deze oxiden hydrateren langzaam tot respectievelijk calciumhydroxide en magnesiumhydroxide, een proces dat gepaard gaat met volumetoename. Wanneer het materiaal onvoldoende ruimte heeft om uit te zetten, drukt het tegen de bovenliggende asfaltlagen en veroorzaakt het bultvorming.

Belangrijke factoren die bloemkooleffect versnellen zijn:
- aanwezigheid van vocht in de fundering of ondergrond
- temperatuurschommelingen waardoor de slakken actiever hydrateren
- onvoldoende scheiding of dilatatie tussen de fundering en asfaltlagen
- hoge verkeersbelasting die spanningen versterkt

Bij welke wegen toepassen?

Dilatatievoegen zijn vooral belangrijk bij wegconstructies waarin:
- hoogovenslakken of andere expansieve bouwstoffen in de fundering zijn gebruikt
- de weg aansluit op kunstwerken (zoals bruggen, duikers of betonplaten)
- grote temperatuurverschillen of zettingen kunnen optreden.
- wegen in vochtige of verzadigde ondergronden.
- scheurvorming of opbolling van de verharding eerder is waargenomen.
Ook bij reconstructiewerken op oude funderingen met slakkenmateriaal worden dilatatievoegen aangeraden om toekomstige schade te voorkomen. Alternatief is om de hoogovenslakken in zijn geheel te verwijderen.

Wat zijn de randvoorwaarden?

Over het algemeen gaat een goed aangebrachte voeg 10 tot 20 jaar mee. Regelmatige inspectie is echter noodzakelijk, want een beschadigde of dichtgeslibde voeg verliest zijn functie en kan alsnog leiden tot asfaltopdrijving of scheurvorming. Worden vroegtijdig haarscheuren, opbollingen of hoogteverschillen gezien, dan is herstel van de voeg noodzakelijk om verdere schade te voorkomen.

Hoe lang gaat het mee?

De levensduur van een vlakgefreesd wegoppervlak hangt af van de verkeersbelasting, de diepte van het frezen en de algehele conditie van de asfrdt door een nieuwe deklaag, kan de levensduur verder toenemen.

Hoe wordt het aanbracht?

Tijdens de aanleg van de fundering wordt een voegvak afgebakend op strategische plaatsen (bijvoorbeeld om de 25 meter).
Het asfalt en fundeirngsmateriaal wordt uit de weg gehaald. Het hoogovenslakken wordt vervangen door niet hydraulisch menggranulaat. Vervolgens wordt het asfalt met eventueel wapening teruggebracht.

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

Gietasfalt

Wat is het?

Gietasfalt is een speciaal type asfaltmengsel dat een dichte, porieloze structuur en vloeibare verwerkingstemperatuur heeft. In tegenstelling tot normaal asfalt wordt gietasfalt niet verdicht met een wals, maar aangebracht in vloeibare vorm en vanzelf verdicht door zijn samenstelling.

Het mengsel bestaat uit bitumen, vulstof, zand en fijn grind in hogere concentraties dan bij traditioneel asfalt. Daardoor is gietasfalt volledig waterdicht, slijtvast en bestand tegen dooizouten en chemische invloeden. Na afkoeling vormt het een sterke, gladde en duurzame laag zonder naden of scheuren.

Gietasfalt wordt toegepast in uiteenlopende situaties, zoals brugdekken, parkeerdaken, tunnels, fietspaden en industrieterreinen — overal waar een waterdichte en onderhoudsarme verharding gewenst is.

Wat is het doel?

Het doel van gietasfalt is het creëren van een dichte, water- en vorstbestendige asfaltlaag die bestand is tegen zware belasting en chemische invloeden. Het materiaal zorgt voor een duurzame bescherming van onderconstructies, voorkomt indringing van water en verlengt de levensduur van de onderliggende lagen.

Daarnaast biedt gietasfalt een naadloos oppervlak, waardoor onderhoudskosten laag blijven en het risico op rafeling of scheurvorming minimaal is. Door zijn dichte structuur is ook de kans op schade door vorst-dooiwisselingen sterk verminderd.

Bij welke wegen toepassen?

Gietasfalt is geschikt voor locaties met hoge eisen aan waterdichtheid, slijtvastheid en duurzaamheid. Het wordt vooral gebruikt bij:
- brugdekken, viaducten en kunstwerken.
- parkeerdaken, parkeergarages en fietstunnels.
- industriegebieden en werkplaatsen.
- fietspaden en voetpaden waar een glad, gesloten oppervlak gewenst is.

Voor druk bereden hoofdwegen is gietasfalt minder gangbaar dan warm asfaltbeton, vanwege de hogere kosten en lagere stroefheid bij hoge temperaturen.

Wat zijn de randvoorwaarden?

Gietasfalt heeft een lange levensduur. Een goed aangebrachte gietasfaltlaag kan 20 tot 30 jaar meegaan, afhankelijk van de verkeersbelasting en onderhoudscondities. Door het ontbreken van poriën en naden is het materiaal vrijwel ongevoelig voor vorstschade of waterindringing, wat bijdraagt aan de lange levensduur.

Hoe lang gaat het mee?

Het wegdek of de ondergrond wordt schoongemaakt en indien nodig voorbehandeld met een hechtlaag. Het gietasfalt wordt in vloeibare vorm (ca. 220°C) aangevoerd in speciale gietasfaltketels. Met een gietasfaltmachine of handmatig wordt het mengsel op de gewenste dikte aangebracht. Het vloeibare asfalt vloeit vanzelf dicht; walsen is niet nodig. Na afkoeling kan een dunne deklaag of slijtlaag worden aangebracht om de stroefheid te verbeteren. Dankzij de snelle afkoeling en het ontbreken van verdichtingswerk kan de verharding vaak binnen enkele uren worden vrijgegeven voor verkeer.

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

- het aanbrengen vereist deskundig personeel wegens de hoge verwerkingstemperatuur
- de ondergrond moet schoon, droog en vrij van losse delen zijn.
- controleer of de hechtlaag goed is uitgehard vóór het gieten.
- bescherm naastliggende constructies tegen de hoge temperatuur.
- breng bij verkeerswegen altijd een stroefmakende slijtlaag aan.

Sporen vullen

Wat is het?

Sporen vullen is een onderhoudstechniek waarbij spoorvorming in asfaltwegen worden hersteld door het aanbrengen van een vulmiddel in de wielsporen. Deze methode herstelt de vlakheid van het wegdek zonder dat de hele deklaag moet worden vervangen. Het vulmiddel bestaat meestal uit fijn bitumineus materiaal of asfaltmortel, die warm of koud kan worden verwerkt afhankelijk van de situatie. Ook kan spoorvulling ook vóór het aanbrengen van een overlaging worden toegepast.

Ook het uitsluitend vullen van de sporen (zonder overlaging) wordt toegepast als reparatie van spoorvorming. De sleeplaag wordt daarbij vaak aangebracht met een zogeheten ‘fietspadmachine’ die is afgesloft op circa één meter. Van belang is om na het aanbrengen van de spoorvulling de naden zorgvuldig na te behandelen met bitumenemulsie die moet worden afgestrooid met fijne steenslag.

Wat is het doel?

Het doel sporen vullen is om de vlakheid en veiligheid van het asfalt te herstellen. Door de sporen op te vullen:
- wordt aquaplaning voorkomen
- verdere spoorvorming vertraagd
- wordt de belasting op omliggende wegvlakken verminderd
- kan de technische levensduur van de weg met enkele jaren worden verlengd, afhankelijk van gebruik en onderhoud.

Het is een preventieve ingreep die vooral bedoeld is om grootschalig herstel (zoals frezen of opnieuw asfalteren) tijdeleijk uit te stellen.

Bij welke wegen toepassen?

Er sprake is van lichte tot matige verkeersbelasting. Op zwaar belaste wegen, zoals snelwegen met intensief vrachtverkeer, is het vaak een tijdelijke maatregel totdat grootschaliger herstel kan plaatsvinden.

Wat zijn de randvoorwaarden?

Sporen vullen is vooral geschikt bij
- spoorvorming is beperkt; meestal < 25 mm diep
- de structuur van het asfalt nog intact is, zonder scheurvorming of rafelling
- de vervorming hoofdzakelijk plastisch is, veroorzaakt door verkeer en niet door funderingsproblemen
- bepaal de oorzaak van de sporen vooraf; bij structurele schade is alleen vullen niet voldoende
- vermijd uitvoering bij lage temperaturen (<10°C) of natte omstandigheden
- pas het vulmateriaal aan op het type asfalt en verkeersbelasting; een te stijf mengsel kan snel weer scheuren
- controleer de stroefheid van de spoorvulling na aanbrengen
- controleer de vlakheid en herstellende afwatering van het wegprofiel na aanbrengen
- overweeg nabehandeling met een dunne slijtlaag voor extra bescherming en uniformiteit van het oppervlak.

Hoe lang gaat het mee?

De levensduur van een sporenvulling hangt sterk af van:
- de diepte en oorzaak van de vervorming
- de verkeersintensiteit en temperatuurwisselingen
- de kwaliteit van het gebruikte vulmateriaal
Gemiddeld verlengt een sporenvulling de levensduur van de deklaag met 2 tot 5 jaar. Bij lichte belasting kan de levensduur oplopen tot 8 jaar, maar bij intensief verkeer kan reeds na 1–2 jaar opnieuw onderhoud nodig zijn.

Hoe wordt het aanbracht?

Het vullen van rijsporen met warm asfaltbeton wordt gedaan door de afwerkbalk van de asfaltspreidmachine over de hoge delen van de verharding te laten ‘slepen’. Vóór het aanbrengen van het asfalt wordt een kleeflaag gespoten. De minimale dikte van de sleeplaag is 10 - 15 mm (afhankelijk van de grootste steenfractie). De werkzaamheden kunnen vaak binnen één dag per wegvak worden uitgevoerd, wat de verkeershinder beperkt.

- Het spoor in het wegdek wordt grondig gereinigd met perslucht of hogedruk om vuil en los materiaal te verwijderen
- Een dunne bitumineuze emulsie wordt aangebracht voor betere hechting
- Een warme of koude asfaltmengsel wordt in de sporen aangebracht met een speciaal profielmes of freesinstallatie
- Het vulmateriaal wordt geëgaliseerd, eventueel gewalst, en na afkoeling vrijgegeven voor verkeer.

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

Een goede uitvoering hangt af van:
- schoon en droog wegdek. Vuil, stof en los grind moeten volledig verwijderd zijn
- weersomstandigheden. Geen regen, sneeuw of vorst tijdens of kort na de werkzaamheden
- goede hechting. De ondergrond moet voldoende ruw zijn en eventueel voorbehandeld met een kleeflaag
- juiste vulling. Het vulmateriaal moet flexibel blijven, goed hechten en qua profiel aansluiten op het bestaande wegdek
- afwatering herstellen. Na het vullen moet het dwarsprofiel van de wegwaterafvoer behouden blijven.

Gaten vullen met koud asfalt

Wat is het?

Koud asfalt is een kant-en-klaar reparatieasfaltmengsel en wordt als tijdelijk reparatiemiddel gezien. Er is geen verhoitting nodig. Het kan tijdens omgevingstemperatuur eenvoudig worden verwerkt, zonder verhitting zoals bij warm asfalt. Koud asfalt wordt vooral gebruikt voor kleinschalig en snel onderhoud, zoals het vullen van gaten, scheuren en plaatselijke beschadigingen in het wegdek. Doordat het product direct uit de verpakking verwerkt kan worden, is het bijzonder geschikt voor noodreparaties en plekken waar snel herstel nodig is.

Het bestaat uit bitumineuze bindmiddelen met speciale additieven die het mengsel verwerkbaar houden bij lagere temperaturen. Het bindmiddel bestaat uit zeer zacht bindmiddel, vaak een fluxbitumen (bitumen in een oplosmiddel of een bitumenemulsie. Het product kan zowel open of in zakken verpakt langdurig worden opgeslagen.

Het is in de markt ook bekend onder de naam ‘koudasfalt’. Na verwerking verdampt het fluxmiddel en ontstaat een stijver mengsel. Elk producent heeft zijn eigen receptuur. Noodreparaties worden onder alle weersomstandigheden uitgevoerd, zodat de schade aan het wegdek zo snel mogelijk wordt hersteld. Meestal wordt het in de winter aangebracht. Het wordt beschouwd als een tijdelijke maatregel.

Wat is het doel?

Het doel van het vullen van gaten met koud asfalt is om de verkeersveiligheid snel te herstellen en verdere schade aan het wegdek te voorkomen. Het is een snelle en kostenefficiënte oplossing voor tijdelijke herstellingen, met name in de wintermaanden of bij onverwachte schade.

Door gaten tijdig te vullen:
- wordt doordringing van water in de onderlaag voorkomen, wat vorstschade kan beperken.
- wordt verder rafeling of uitbreken van de asfaltlaag rondom het gat tegengegaan
- wordt de rijcomfort en veiligheid verbeterd door het wegnemen van oneffenheden
- kan de weg direct na toepassing weer worden opengesteld voor verkeer.

Bij welke wegen toepassen?

Koud asfalt is vooral geschikt voor:
- wegen met lokale schades zoals gaten, uithollingen of losliggend asfalt
- binnenstedelijke en gebiedsontsluitingswegen met matige verkeersbelasting
- tijdelijke reparaties op zwaar belaste wegen, totdat structureel onderhoud kan plaatsvinden
- onderhoud in winterse omstandigheden, wanneer warm asfalt niet beschikbaar of moeilijk verwerkbaar is.

Wat zijn de randvoorwaarden?

Als reparatiemiddel kan koud asfalt tijdelijk of voor langere duur worden toegepast. Het gebruik op wegen met intensief vrachtverkeer is doorgaans tijdelijk van aard, omdat de sterkte en duurzaamheid lager zijn dan bij warmverwerkt asfalt.

Koud asfalt is bedoeld voor lokale reparaties, niet voor grotere oppervlakken

Hoe lang gaat het mee?

In situaties met gunstige omstandigheden en goed onderhoud kan koud asfalt verrassend lang meegaan, vooral bij kleinschalige schades. De levensduur van een koudasfaltreparatie varieert afhankelijk van de omstandigheden:
- bij lichte tot matige verkeersbelasting kan de reparatie enkele maanden tot 2 jaar meegaan
- bij zware belasting of intensieve vorstschade is het vaak een tijdelijke oplossing, gemiddeld 3 tot 6 maanden.

Wanneer koud asfalt wordt gebruikt als voorlopige noodreparatie, kan het later worden vervangen door warm asfalt of een structurele deklaagvernieuwing.

Hoe wordt het aanbracht?

Een gat in het wegdek wordt met enige overhoogte gevuld met een reparatiemengsel. Met een geschikte stamper of handwals wordt het reparatiemengsel zo goed mogelijk verdicht. Het oppervlak van de reparatieplek moet vlak worden afgewerkt. Eventueel wordt afgestrooid met brekerzand of steenslag. De reparatieplek is gewoonlijk na zo’n half uur weer berijdbaar.

- het gat wordt goed schoongeblazen met perslucht of uitgekamd met een staalborstel om los materiaal te verwijderen
- Het mengsel wordt direct uit de zak of emmer met een overhoogte in het gat gestort en gelijkmatig verdeeld
- met een hamer, stamper of kleine wals wordt het asfalt stevig aangedrukt
- de oppervlakte wordt gladgestreken
- de weg kan doorgaans direct na uitvoering weer worden bereden

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

Voor een goed en duurzaam resultaat moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan:
- reinigen van het gat. Los asfalt, vuil, water en ijs moeten volledig worden verwijderd voordat de vulling wordt aangebracht
- droge ondergrond. Hoewel koud asfalt kan worden toegepast bij lagere temperaturen, hecht het beter op een droge ondergrond
- na het aanbrengen moet de reparatie stevig worden aangedrukt of gewalst, zodat het mengsel goed aansluit op het bestaande asfalt
- er moet voldoende materiaal worden aangebracht, omdat het tijdens het verdichten iets inzakt
- controleer de kwaliteit van het product met voldoende cohesie en hechting
- controleer na enkele dagen of de vulling stabiel is gebleven

Grindpalen onder fundering

Wat is het?

Grindpalen zijn verticale kolommen van verdicht grind of steenslag die in de ondergrond worden aangebracht om zachte of slappe bodems te versterken. Ze vormen een stabiele fundering voor bovenliggende constructies, zoals asfaltverhardingen. Grindpalen zorgen voor een betere verdeling van verkeersbelastingen en beperken ongelijkmatige zettingen in het wegdek. De grindpalen worden meestal in de ondergrond gevormd door het grind of steenslag in de bodem te trillen of te persen, waardoor een stevige, goed verdichte kolom ontstaat. Het materiaal bestaat doorgaans uit grof, goed gesorteerd grind dat in lagen wordt ingebracht en verdicht.

Grindpalen worden vaak toegepast bij wegen waar verzakkingen optreden door zwakke ondergronden, zoals veen, slappe klei of slecht verdichte ophooglagen. Dit maakt ze uitermate geschikt voor het herstel en de verbetering van bestaande verhardingen waar onvlakheid of spoorvorming optreedt.

Wat is het doel?

Het doel is om de draagkracht van de ondergrond te verbeteren, verzakkingen te beperken en een stabielere fundering te creëren voor de asfaltweg. Hierdoor wordt de levensduur van de verharding verlengd en neemt de onderhoudsbehoefte af.

Door grindpalen toe te passen:
- wordt de belasting van het wegdek beter verdeeld over de ondergrond
- worden ongelijkmatige zettingen en scheurvorming in het asfalt voorkomen
- wordt waterafvoer in de fundering verbeterd dankzij de doorlatendheid van het grind
- kan het wegdek duurzaam op zijn oorspronkelijke hoogte blijven liggen

Bij welke wegen toepassen?

Grindpalen worden vooral toegepast bij:
- wegen met onvlakheden of verzakkingen veroorzaakt door slappe ondergrond
- reconstructies van oude wegen op veen- of kleigrond
- nieuw aan te leggen wegen in gebieden met lage draagkracht
- situaties waarin een stabiele fundering nodig is, maar volledige grondvervanging niet haalbaar is door bijvoorbeeld boomwortels
- situaties waarin een stabiele fundering nodig is, maar volledige grondvervanging te kostbaar is

Wat zijn de randvoorwaarden?

Grindpalen kunnen worden toegepast als funderingsversterking onder asfaltwegen, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan:
- de ondergrond moet voldoende homogeen zijn, zonder harde obstakels, zoals keien, of puinlagen
- de afstand tussen de grindpalen (hart op hart) wordt afgestemd op de te verwachten belasting en de sterkte van de ondergrond
- het aanbrengen vereist gespecialiseerde apparatuur voor trillen of persen
- afdekkend tussenmateriaal (zoals zand of funderingsgranulaat) moet de belasting goed verdelen
- drainage moet goed worden geregeld om waterophoping en verlies van draagkracht te voorkomen
- grindpalen zijn bedoeld voor structurele versterking, niet als tijdelijke maatregel.

Hoe lang gaat het mee?

Grindpalen hebben een zeer lange gebruiksduur, omdat ze bestaan uit duurzaam, niet-afbreekbaar materiaal. Mits correct aangebracht, is hun levensduur vergelijkbaar met of langer dan die van de wegconstructie zelf.
De werkzaamheid blijft behouden zolang:
- het grind goed verdicht en vormvast blijft
- de waterstand en drainage in balans blijven
- er geen erosie of inzakking van de paalkoppen optreedt
- In goed ontworpen systemen kan de versterking tientallen jaren effectief blijven, zelfs langer dan 30 jaar.

Hoe wordt het aanbracht?

Het aanbrengen van grindpalen gebeurt met behulp van gespecialiseerde voertuigen, met een trillende verzamelbak op hoogte. Hierbij wordt de ondergrond opzij gedrukt terwijl het grind in lagen wordt ingebracht en verdicht. De werkwijze bestaat doorgaans uit:
- plaatsen van het apparaat op de exacte positie van de paal
- trillen of verdringen van de grond tot de gewenste diepte
- inbrengen van grof grind of steenslag in lagen
- verdichting per laag tijdens het langzaam omhoog trekken van de trilbuis
- afwerking van de bovenkant tot net onder het maaiveld of het funderingsniveau
- aanbrengen verdeellaag om het wegdek te ondersteunen en de belasting goed over de grindpalen te spreiden

Wat zijn aandachtspunten bij uitvoering?

Voor een goed en duurzaam resultaat moet aandacht worden besteed aan:
- de juiste positionering en diepte van elke grindpaal volgens ontwerp
- voldoende verdichting per laag grind, om latere nazakkingen te voorkomen
- controle van het gebruikte grind (korrelgrootte, zuiverheid en duurzaamheid)
- afstemming tussen paalafstand, diepte en belasting volgens bodemonderzoek
- een waterdichte overgang tussen grindpalen en bovenliggende lagen
- kwaliteitscontrole door proefpalen of sondeermetingen
- regelmatige monitoring na aanleg helpt om eventuele zettingen tijdig te signaleren en onderhoud te plannen

Boorgaten vullen